«Ninety One»: Әлем Ninety one-ға қарсы

• 28 Тамыз, 2017
• Мадина
• 2 213
• 0

Продюсер Ерболат Беделхан құрған «Ninety one» бойз-бэнді жыл бойы жаңалықтардан түскен жоқ. Сансыз жанкүйерлер, бір жағынан ұлтшылдар тарапынан көрсетілген қарсылықтар, «топ мүшелері қазақ халқына жат қылықтарды насихаттады» деген айып тағылғаны үшін туындаған келеңсіздіктер «тоқсан бірлерді» тек поп-музыкант емес, әлеуметтік құбылысқа айналдырып жіберді. Жақында ғана жарыққа шыққан Асқар Ұзабаевтың «Ninety One» картинасы көрермендерді екі тарапқа бөлетіні анық.

Картина былтырғы жылы өз шығармашылық жолын бастаған топтың халық наразылығына, саясат пен шоу-бизнестің кейбір өкілдеріне қалай қарсы тұрғандығын баяндайды.

Жалпы, туындыда жан-жақтылық көп. Фильмге келген көрермендер тек музыкалық киноны ғана (фильмнің алғашқы жартысында музыка жоқ деуге де болады) тамашалап қоймай, Ұзабаев пен фильмде өзін сомдаған продюсер Есболат Беделханның саяси манифестін көре алады.

Отандық шоу-бизнесте Ерболат Беделхан әу бастан-ақ («Орда» тобының мүшесі болған кезде) ерекше көзге түскен болатын. Көпшілігі тарихи отанына оралған оралмандардың музыка әлеміне той әуендерінен өзге бағытты ендіретінін күтпеген еді. Ағайынды Беделхандар және «Орда» тобының мүшелері өз шығармашылық жолдарын әлемдік поп-музыкаға сүйене отырып, қалыптастырды, ал Ninety One олардың ізбасарлары секілді. Дегенмен, олар тәуелсіздік идеясын ұстана отырып, отандық сахнаға жат имиджді алып шықты да, халық наразылығына тап болды.

Асқар Ұзабаевқа келер болсақ, ол кинодағы шығармашылық жолын Баян Есентаеваға арналған фильмдер мен хикаяларды қоюдан бастады. Осылайша, үлкенді-кішілі экранға КешYOU тобының бірнеше әншісін (оның ішінде Мөлдір Әуелбекова, Жанар Дұғалова, Ақбота Нұр және т.б.) алып шығып, қыздарға басты рөлді ұсынған еді. Олардың құрған 567 студиясы отандық кинематографтың феноменіне айналды. «Жұлдызға арналған коктейль» картинасы шыққаннан кейін баспасөз өкілдері тележүргізуші мен басты рөлді сомдаған әншімен бірге тәжірибесіз КТК әзілкешінің түсірген таспасының қалайша хитке айналғанын түсінбей дал болды.

Осылай шығармашылық жолын енді ғана бастап келе жатқан бойз-бэнд туралы арандатушылық әрекеттер шығып кетті. Олардың отандық музыкалық әлемде ұзақ болатыны-болмайтыны белгісіз.

Стилистика жағынан картина Ninety one тобының көшірген J-pop пен K-pop (жанкүйерлер топты Q-pop-тың алғашқы өкілдері деп атап қойған) музыкасының стиліне және Ұзабаевтың халық әзіліне құрылған басқа картиналарына мүлдем ұқсамайды. Картина операторы Азамат Дулатов пен қоюшы-суретші Алия Одинаева Ұзабаевтың ұсынуы арқылы күнделікті күйбеңнің сұр әлемін көрсетеді, сол тұңғиықтан үлкен сахнаны армандаған жарқыраған бес жігіт шығуға тырысып бағады.

Негізгі мағынасы түсінікті ғой, бірақ экран арқылы шым-шытырық күйде көрсетілген. Бар жағдайдан хабары жоқ көрерменге айтарымыз, фильмдегі басты кейіпкерлердің өмірдегі жігіттерден еш айырмашылығы жоқ. Кейіпкерлерге мінез жетіспейді. Факт бойынша, оларға топтың өмірбаянын жатқа білетін жанкүйерлердің ғана жаны ашиды. Сондықтан, фильмнің кең аудиторияға емес, «Иглз» («91» тобының жанкүйерлері өздерін осылай атайды) деп аталатын көрерменге арналғанын түсіну үшін маман болуымыз шарт емес.

Картинада айтарлықтай желілік сюжет жоқ. Бұл деректі киноға татитын көркемдік оқиғалар тізімі іспетті. Осы факт картинаны қабылдауға қиындық тудыруы мүмкін. Дегенмен, көпшілікке арналған заманауи киноға нарратив қажет секілді.

Қорытындысында, суретшілер мен операторлардың тамаша жұмысымен, сапалы музыкамен әрі бірегей жанрмен көркемделген ескішіл топқа бағытталған саяси манифестті көреміз. «Иглз» үшін бұл жеткілікті ме? Мүмкін. Ал басқа көрермен үшін ше? Бұл даулы мәселе.

Киноға Кәрім Қадырбаев барды

• 28 Тамыз, 2017
• Мадина
• 2 213
• 0